Logo Stam bv Logo Stam bv

Verslag van de themamiddag Autisme en Werk

Over prikkels, eerlijke kansen en de gedachten van de Rode Ridder

Hoewel de voordeur van het Stampand door de harde wind bijna niet te openen was, lukte het ruim honderd klantmanagers van gemeenten toch om deel te nemen aan de themamiddag over Autisme & Werk, georganiseerd door de autismecoaches van Stam Arbeidsmarktspecialisten.

We wilden klantmanagers kennis laten maken met autisme en wat het betekent voor werk en solliciteren. Een actueel onderwerp: vanwege de nationale Autismeweek, maar vooral vanwege de invoering van de Participatiewet. Een mooi moment dus om contact te leggen, kennis en ervaring uit te wisselen en onze gezamenlijke passie voor en betrokkenheid bij de doelgroep te delen.
De middag was opgebouwd rond leren, ervaren en doen.
 

Leren

We leerden over autisme van Kobe Vanroy, docent bij opleidingsinstituut Autisme Centraal in Gent. Een samenvatting van zijn presentatie:

De Pepsi-theorie: er is geen goed, beter, best
De autist bestaat niet. Het beste dagschema of de autismevriendelijkste ruimte evenmin. Kobe noemt dit de Pepsi-theorie. De perfecte combinatie van ingrediënten is voor iedereen anders. Er is geen goed, beter en best: een belangrijk uitgangspunt bij het werken met werknemers met autisme.
 
De ijsberg-theorie: Autisme zit onder de oppervlakte
Stel: je geeft iemand met autisme een opdracht, en hij reageert met ‘dat kan ik niet’. We zien en horen zijn reactie (het topje van de ijsberg). We interpreteren wat we zien en horen bijvoorbeeld als  hij wil niet, hij vraagt aandacht, hij heeft er geen zin in. Maar bij autisme ligt de oorzaak van het gedrag onder de oppervlakte (de rest van de ijsberg): we kunnen het autistisch denken niet zien.
 
Theory of mind: What you see/hear is what you get
Theory of mind is de vaardigheid die toelaat bewust te zijn van het eigen denken en dat van een ander. Mensen met autisme hebben moeite met empathisch denken, zich te verplaatsen in gevoelens en denken van een ander. Een paar voorbeelden:
  • Iemand met weinig theory of mind denkt: wat ik weet, weet de ander ook. Daarom stellen sommige autisten bijvoorbeeld geen vragen. Wat zij niet weten, weten anderen ook niet. Dan heeft het geen zin om een vraag te stellen.
  • What you see/hear is what you get. ‘Wil je even kijken of daar nog koffie staat?’ Iemand met autisme kan terugkomen  met de mededeling dat er inderdaad nog koffie staat. De bedoeling (wil je nog een kopje koffie voor me halen?) is niet expliciet benoemd, en daardoor niet begrepen.
  • De Rode Ridder: er kan verschil zitten tussen wat je denkt en wat je zegt. Voor mensen met autisme kan het moeilijk zijn om dit te scheiden.  Daardoor kunnen ze heel eerlijk zijn, soms zelfs te eerlijk. Stel je de consequenties voor tijdens een sollicitatiegesprek.
Executieve functies
De vaardigheid om de meest adequate strategie te kiezen, uit te voeren en te evalueren om een probleem op te lossen. Executieve functies bestaan uit probleemherkenning, mogelijke strategieën voor een oplossing, de keuze voor de beste strategie en evaluatie van de strategie. Als voorbeeld toont Kobe een Ikea-commercial, waarin we een dame met een razendsnel probleemoplossend vermogen aan het werk zien.  Voor autisten is de combinatie van benodigde vaardigheden vaak lastig: plannen, organiseren, evalueren, maar ook het tempo.
 
Centrale coherentie
De vaardigheid om in een veelheid van prikkels de samenhang te zien, kunnen filteren in belangrijk en detail. Mensen zonder autisme filteren onbewust en heel snel belangrijke informatie van onbelangrijke informatie. Voor mensen met autisme kan het moeilijk zijn om dat onderscheid te maken.
 
Kobe sloot af met een aantal tips:
  • Verheldering is belangrijk, en is niet hetzelfde als vereenvoudiging
  • Beoordeel op competenties en niet op sollicitatiekwaliteiten
  • Geef uitdagingen en verantwoordelijkheid
  • Een hulpvraag is geen teken van beperking maar van een wens om de beperking te overwinnen
Na de geestige,  maar niettemin zeer leerzame lezing van Kobe was het tijd voor ervaren en doen. In twee workshopsrondes gingen we aan de slag met wat autisme nu eigenlijk in de praktijk betekent.
 

Ervaren

We volgden een Autisme BelevingsCircuit: verschillende opdrachten  die ons een autistische stoornis lieten ervaren. We werden enorm in verwarring gebracht en we lieten ons misleiden door onze zintuigen. We merkten hoe moeilijk het is wanneer je eerst alleen maar details ziet en dan pas het geheel.  En probeer maar eens te herhalen welk verhaal je te horen kreeg terwijl je in balans moest zien te blijven terwijl je een puzzel stond op te lossen.

Met elke opdracht deden we een autistische ervaring op, voelden we zelf waar we tot nu toe alleen de theorie over gehoord hadden en leerden we meer over autismevriendelijkheid.
 
ABC

Doen

We leerden Jochem, Harm en Renske kennen, ervaringsdeskundigen op het gebied van werken met autisme. Ze vertelden ons hun verhaal en hun ervaringen. Aan de hand van casussen probeerden we vervolgens met elkaar de theorie toe te passen in ons dagelijks werk: hoe kunnen we mensen met autisme helpen bij solliciteren? Hoe kunnen we werkgevers uitleggen waarom autisten op onverwachte manieren kunnen reageren? Hoe kunnen we collega’s voorbereiden op samenwerking met iemand met autisme?
 
Gastsprekers

Ons gezamenlijke doel: eerlijke kansen bieden

Voor ons Stammers was het best een spannende middag. Ruim honderd collega’s van gemeenten, met allemaal veel ervaring in de coaching van werkzoekenden – met of zonder afstand tot de arbeidsmarkt. Konden we jullie wat leren? Konden we jullie een inkijkje kunnen geven in de wereld van een deel van jullie nieuwe cliënten uit de Participatiewet? En waren jullie blij dat jullie op onze uitnodiging ingegaan waren?

Uit de reacties achteraf blijkt een unaniem: JA! Jullie gaven ons terug dat de sfeer voelde als een warm bad, dat de aanpak, het programma en de timing goed en slim gekozen waren, dat de middag uitstekend georganiseerd was, dat  de combinatie van leren, ervaren en doen uitnodigde tot verdieping en vervolg. We zijn blij (zeg gerust apetrots!) dat we dit voor jullie konden betekenen.

Over dat vervolg: heb je behoefte om na te praten over de middag, of om meer ervaringen te delen over de begeleiding van mensen met autisme? Laat het ons weten. We komen graag eens langs verder te praten met jou en je collega’s die helaas er niet bij konden zijn.

We overwegen ook om volgend jaar opnieuw zo’n middag te organiseren. Heb je daar ideeën over? Suggesties, tips, aanvullingen? Vertel het ons, via info@stambv.com. Je helpt ons daar enorm mee. Wellicht kunnen we daardoor nóg meer klantmanagers nóg beter helpen om ons gezamenlijke doel te bereiken: mensen met autisme eerlijke kansen te geven op de arbeidsmarkt.

Foto's van de middag vind je hier.

 

Nieuwsberichten 

Stam is actief in Friesland, Groningen, Drenthe, Overijssel, Flevoland en Noord-Holland en heeft vestigingen in Groningen, Heerenveen, Hoogeveen en Zwolle.

DIGITALE NIEUWSBRIEF
Blijf op de hoogte van de ontwikkelingen op het gebied van de arbeidsmarkt.




 

©2019 Stam BV, alle rechten voorbehouden.
Logo Jobcoaches Logo Blik op Werk Logo  NOLOC